nl

Een zelfstandige kan zijn gezinswoning onbeslagbaar verklaren

Publicatiedatum: 10/05/17
Een zelfstandige kan zijn gezinswoning onbeslagbaar verklaren

Een handelaar of vrije beroeper is in principe met zijn volledig vermogen aansprakelijk voor zijn professionele schulden. Dit houdt natuurlijk de nodige risico's in.
Op de eerste plaats kan een zelfstandige zijn privévermogen afschermen door een vennootschap op te richten. Professionele schuldeisers zullen in dat geval enkel het vermogen van de vennootschap kunnen uitwinnen.
Een zelfstandige die werkt zonder vennootschapsvorm kan sedert enkele jaren echter ook zijn gezinswoning veilig stellen van beslag vanwege zijn professionele schuldeisers. De wetgever laat dus toe dat een schuldenaar eenzijdig een gedeelte van zijn vermogen aan het onderpand van welbepaalde schuldeisers onttrekt.

Welke woningen kunnen onbeslagbaar verklaard worden?

De Wet van 25 april 2007 definieert een zelfstandige als iedere natuurlijke persoon die in België een beroepsactiviteit uitoefent uit hoofde waarvan hij niet door een arbeidsovereenkomst of een statuut verbonden is. De regeling staat open voor zelfstandigen in hoofdberoep, zelfstandigen in bijberoep en zelfstandigen die na hun pensioen nog actief zijn. Concreet zijn dit: handelaars, ambachtslui en titularissen van vrije beroepen. Doch ook een bestuursfunctie in een vennootschap geldt als een zelfstandige beroepsactiviteit.

Deze ruime groep van zelfstandigen kan een verklaring onbeslagbaarheid laten opmaken bij een notaris. Een dergelijke verklaring kan enkel worden opgesteld voor de woning waar de zelfstandige zijn hoofdverblijfplaats heeft gevestigd. Dit is de plaats waar de zelfstandige (samen met zijn gezin) gewoonlijk leeft en zijn voornaamste belangen heeft.

Behoort de woning tot het gemeenschappelijk vermogen dan kan de woning voor de totaliteit niet vatbaar voor beslag worden verklaard. In geval van onverdeelde zakelijke rechten (bijv. bij echtgenoten gehuwd onder scheiding van goederen) is de uitwerking van de verklaring beperkt tot het onverdeeld aandeel waarover de zelfstandige beschikt op datum van de akte.

Wanneer de woning ook voor beroepsdoeleinden wordt gebruikt, is de oppervlakte die beroepsmatig wordt gebruikt van belang. Beslaat de oppervlakte van het gedeelte dat beroepsmatig wordt gebruikt minder dan 30 % van de totale oppervlakte, dan kan de gehele woning onbeslagbaar worden verklaard. Betreft het een groter gedeelte, dan moet er een opsplitsing worden gemaakt. De onbeslagbaarheid zal in dat geval enkel gelden voor het privé-gedeelte van de woning.

Omvang bescherming

De onbeslagbaarheid beschermt enkel tegen zuivere beroepsschulden die zijn ontstaan nadat de verklaring van de zelfstandige is overgeschreven op het hypotheekkantoor. Tegen privéschulden en oude professionele schulden kan een zelfstandige zich dus niet beschermen. Dit geldt ook voor schulden die ontstaan uit een misdrijf of uit een persoonlijke aansprakelijkheid.

Pas bij het overlijden van de zelfstandige eindigt de bescherming, tenzij de zelfstandige zelf voortijdig afstand doet van de bescherming. De bescherming zal verder ook vervallen wanneer de zelfstandige het goed niet meer als hoofdverblijfplaats gebruikt.

De bescherming blijft dus wel behouden bij faillissement. De curator zal de woning in dat geval niet te gelde kunnen maken.

Indien de zelfstandige de beschermde woning verkoopt om een andere te kopen, wordt hij eveneens verder beschermd mits naleving van enkele voorwaarden. De opbrengsten van de verkoop zullen in dat geval niet vatbaar zijn voor beslag voor de betreffende professionele schuldeisers.

Besluit

De onbeslagbaarheid van de gezinswoning werd in het leven geroepen om ondernemerschap aan te moedigen. Het zal echter niet voor iedereen dé oplossing zijn.
Bepaalde schuldeisers zullen steeds zekerheden eisen. Kredietverstekkers zullen verder uiteraard minder snel een lening toekennen als ze weten dat de woning geen deel uitmaakt van hun onderpand. De verklaring wordt dan ook vooral afgelegd door zelfstandigen, die over voldoende kapitaal beschikken.

Wij bespreken graag met u de voor- en nadelen in uw concrete situatie.

Meer over vastgoed- en goederenrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie