nl

Eénhoofdige vennootschappen: een risicoanalyse

Publicatiedatum: 11/01/17

Wanneer uw zakenpartner aangeeft uit de vennootschap te willen stappen en u als enige vennoot of aandeelhouder zou achterblijven dan is dit niet altijd zonder risico. Bij het vooruitzicht van het éénhoofdig worden van een vennootschap is het aangewezen om uw positie grondig te analyseren en zo nodig gepaste maatregelen te nemen.

Een vennootschap is essentieel een contract tussen twee of meer personen die overeenkomen iets in gemeenschap te brengen met als doel daarmee activiteiten uit te oefenen en hieruit vermogensvoordelen te halen. De (wettelijke) definitie van een vennootschap lijkt dus al de éénhoofdigheid of anders gezegd “de vereniging van alle aandelen in één hand" uit te sluiten. Voor de meeste vennootschapsvormen is dit inderdaad het geval, maar er zijn uitzonderingen en wel voor de meest frequente vennootschapsvormen zoals de bvba en de nv. Deze 'uitzonderingen' gaan evenwel vaak gepaard met bijkomende risico's waarvoor de vennoot/aandeelhouder beducht moet zijn en op moet anticiperen.

1 Eénhoofdigheid: kan het wel?

Zoals aangegeven zijn alle vennootschapsvormen in wezen meerhoofdig vermits men moeilijk een contract 'met zichzelf' kan aangaan. Enkel voor zover er wettelijke uitzonderingen zijn toegestaan kan een vennootschap éénhoofdig worden. Zulke uitzonderingen bestaan voor de bvba, de nv, de comm. VA en de LV . Alle overige vennootschapsvormen vereisen per definitie twee of meer vennoten. Indien zulke meerhoofdigheid zou ophouden te bestaan dan voorziet de wetgever één sanctie: de ontbinding van rechtswege van de vennootschap in kwestie.

Vennoten of aandeelhouders van o.a. coöperatieve vennootschappen (cvba en cvoa), vennootschappen onder firma (vof), de gewone commanditaire vennootschappen (Comm.V.) en Europese samenwerkingsverbanden (ESV) moeten er dus voor zorgen dat deze vennootschapsvormen steeds minimaal twee leden blijven bevatten indien zij de vennootschap in stand willen houden.

2 De éénhoofdige bvba

De bvba is de enige vennootschap voor wie de vereniging van alle aandelen in één hand in principe geen probleem stelt aangezien het de enige rechtsvorm betreft die mag worden opgericht door één enkele vennoot.

Desalniettemin kan er zich een wezenlijk risico stellen voor de actieve ondernemer die meer dan één bvba aanhoudt en die al enige vennoot is in een andere bvba. Indien de enige vennoot een natuurlijke persoon is dan wordt deze – zonder enige regularisatietermijn – geacht hoofdelijk borg te staan voor de verbintenissen van de éénhoofdig geworden bvba. Deze hoofdelijke gehoudenheid, hetgeen dus neerkomt op de doorbreking van de beperkte aansprakelijkheid van de natuurlijke persoon-vennoot, blijft bestaan totdat één van zijn twee éénhoofdige bvba's terug meerhoofdig wordt.

Daarnaast kan het uiteraard ook voorvallen dat in de éénhoofdig geworden bvba de enige vennoot een rechtspersoon is. Indien dat het geval is dan geldt er een regularisatieperiode van 1 jaar waarbinnen een nieuwe vennoot in de vennootschap moet worden opgenomen. Gebeurt dit niet dan wordt deze enige vennoot-rechtspersoon eveneens geacht hoofdelijk borg te staan voor alle verbintenissen van de vennootschap ontstaan na de vereniging van alle aandelen in zijn hand.

Tenslotte moet er nog op worden gewezen dat een éénhoofdige bvba een hoger gestort kapitaal vereist (12.400 euro in plaats van 6.200 euro). Zowel voor natuurlijke personen als voor rechtspersonen die enige vennoot zijn geworden geldt dat het gestorte bedrag van het kapitaal binnen één jaar tenminste 12.400 euro moet bereiken op straffe van de voormelde sanctie van hoofdelijke verbondenheid met de éénhoofdig geworden bvba die terugwerkt tot op de datum waarop de aandelen in één hand zijn verenigd geworden.

Kortom, een éénhoofdige bvba kan maar de risico's moeten op voorhand goed geanalyseerd worden.

3 De éénhoofdige nv

Een nv kan op straffe van nietigheid niet door minder dan twee personen opgericht worden. Wanneer een nv nu evenwel éénhoofdig wordt tijdens de loop van haar bestaan, betekent dit niet automatisch dat zij van rechtswege nietig is en ontbonden wordt.

De éénhoofdig geworden nv beschikt met name over een regularisatietermijn van 1 jaar om een tweede aandeelhouder in de vennootschap op te nemen of om de nv om te vormen in een bvba. Zoniet zal ook hier de enige aandeelhouder hoofdelijk borg staan voor alle verbintenissen van de nv die zijn ontstaan nadat alle aandelen in één hand verenigd werden. Ook deze hoofdelijke aansprakelijkheid duurt totdat de nv zich heeft geregulariseerd.

Bovendien moet het gegeven dat alle aandelen in één hand zijn verenigd samen met de identiteit van de enige aandeelhouder kenbaar worden gemaakt aan de griffie van de bevoegde rechtbank van Koophandel. Het nalaten hiervan wordt niet op directe wijze gesanctioneerd, maar uiteraard dient iedere bestuurder het Wetboek van Vennootschappen na te leven.

Besluit

Alvorens een vennoot of aandeelhouder te laten uittreden met als gevolg dat de vennootschap éénhoofdig zou worden, verdient het aanbeveling om een risicoanalyse van de betreffende vennootschap door te voeren.
Voor de meeste vennootschapsvormen betekent de vereniging van alle aandelen in één hand noodzakelijkerwijze de ontbinding en dus het einde van de vennootschap in kwestie.
Voor de meest frequent voorkomende vennootschapsvormen echter, zijnde de bvba en de nv, stelt dit probleem van ontbinding zich niet meteen maar kan er wel sprake zijn van ongewenste effecten die in het ergste geval de doorbreking van de beperkte aansprakelijkheid van de natuurlijke persoon-vennoot impliceren. U kan dan aangepaste maatregelen nemen die er bovendien niet per se in bestaan om 'uw echtgeno(o)t(e), zoon, dochter,...' vennoot of aandeelhouder te maken.

Contacteer ons voor bijkomende informatie.

Meer over ondernemings- en vennootschapsrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie