nl

Einde van de arbeidsovereenkomst om medische redenen enkel nog mogelijk na een re-integratietraject

Publicatiedatum: 13/12/16
Einde van de arbeidsovereenkomst om medische redenen enkel nog mogelijk na een re-integratietraject

Het aantal werknemers dat langer dan een jaar ziek thuiszit, is nog nooit sterker gestegen dan in 2015. Dat bleek uit een recent onderzoek van SECUREX. Werkgevers worden dan ook meer en meer geconfronteerd met werknemers die langdurig thuiszitten en wellicht het werk niet meer zullen hervatten. Vaak blijven deze werknemers al deze tijd op de loonlijst staan en blijven ze een kost voor de werkgever. Het is nochtans mogelijk om de arbeidsovereenkomst met deze werknemers te beëindigen wegens medische overmacht en dit zonder uitbetaling van een opzeggings- of verbrekingsvergoeding. Binnenkort kan dit evenwel enkel nog na het doorlopen van een re-integratietraject.

Nieuw re-integratietraject

Het KB van 28 oktober 2016 voegt het re-integratietraject toe aan het KB van 28 mei 2003 betreffende het gezondheidstoezicht op de werknemers. Doel is om arbeidsongeschikte werknemers zo veel als mogelijk terug aan het werk te krijgen. Wanneer dit om medische redenen niet haalbaar is voor de werknemer of het voor de werkgever onmogelijk is om de werkpostaanpassingen door te voeren of ander werk aan te bieden, kan alleen nog via deze procedure beslist worden tot definitieve arbeidsongeschiktheid van de werknemer.

Opstart re-integratietraject met het oog op medische overmacht

Wanneer de werknemer een attest van zijn behandelende geneesheer overhandigt aan de werkgever waaruit de definitieve ongeschiktheid om het overeengekomen werk uit te voeren blijkt, is hij voortaan verplicht de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer te verzoeken om een re-integratietraject op te starten.

Het is nu ook voor de werkgever mogelijk om dit re-integratietraject op te starten waardoor de werkgever zelf het initiatief kan nemen om een beslissing tot medische overmacht te verkrijgen. Iets wat voorheen niet mogelijk was. Dit kan evenwel pas ten vroegste vanaf 4 maanden na aanvang van de arbeidsongeschiktheid van de werknemer.

Beslissing van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer tot definitieve arbeidsongeschiktheid

Net zoals voorheen nodigt de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer de werknemer uit voor wie hij een re-integratieverzoek heeft ontvangen, voor een re-integratiebeoordeling. Mits toestemming van de werknemer, pleegt de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer eventueel overleg met de behandelende geneesheer van de werknemer. Het nieuwe KB stimuleert eveneens een overleg met de adviserend geneesheer, andere preventieadviseurs en personen die kunnen bijdragen tot het slagen van de re-integratie.

Indien de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer van oordeel is dat de werknemer definitief ongeschikt is om het overeengekomen werk uit te oefenen, dient hij – zoals voorheen – te beslissen of de werknemer in staat is om bij de werkgever een aangepast of een ander werk uit te voeren, desgevallend mits aanpassing van de werkpost. De preventieadviseur-arbeidsgeneesheer legt de modaliteiten vast van het aangepast of ander werk, evenals van de aanpassing van de werkpost.

Motivering werkgever dat een werkpostaanpassing of ander werk niet mogelijk is

Wanneer de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer beslist dat de werknemer in staat is om bij de werkgever een aangepast of een ander werk uit te voeren, desgevallend mits aanpassing van de werkpost, kan de werkgever dit niet meer zomaar naast zich neer leggen. Indien de werkgever meent dat dit technisch of objectief onmogelijk is, of om gegronde redenen redelijkerwijze niet kan worden geëist, dient hij dit te motiveren in een verslag. Dit verslag moet zowel aan de werknemer als aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer worden overgemaakt. De werkgever dient het verslag ter beschikking te houden van de met het toezicht belaste ambtenaren.

Beroepsprocedure tegen beoordeling van de definitieve arbeidsongeschiktheid

De werknemer kan beroep aantekenen tegen de re-integratiebeoordeling van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer:

  • waarbij hij definitief ongeschikt is verklaard voor het overeengekomen werk en ook niet geschikt is om enig ander werk bij de werkgever uit te oefenen;
  • waarbij hij definitief ongeschikt is verklaard voor het overeengekomen werk maar geschikt is om enig ander werk bij de werkgever uit te oefenen.

De werknemer stuurt hiertoe binnen de 7 werkdagen nadat de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer het formulier voor de re-integratiebeoordeling aan hem heeft bezorgd, een aangetekende brief aan de bevoegde geneesheer sociaal inspecteur van de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk, en verwittigt ook de werkgever. De geneesheer sociaal inspecteur roept de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en de behandelende geneesheer van de werknemer op en zij nemen een beslissing bij meerderheid van stemmen, en dit uiterlijk binnen een termijn van 31 werkdagen na de ontvangst van het beroep door de geneesheer sociaal inspecteur. Bij afwezigheid van de behandelende geneesheer of van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer, of indien er geen akkoord wordt bereikt onder de aanwezige artsen, neemt de geneesheer sociaal inspecteur zelf de beslissing.

Beëindiging wegens definitieve arbeidsongeschiktheid

De beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens definitieve arbeidsongeschiktheid van de werknemer kan pas ten vroegste nadat:

  • de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer geoordeeld heeft dat de werknemer definitief arbeidsongeschikt is voor het huidig werk en ook niet geschikt is voor aangepast of ander werk en de hierboven beschreven beroepsmogelijkheden uitgeput zijn.
  • de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer geoordeeld heeft dat de werknemer definitief arbeidsongeschikt is voor het huidig werk maar wel geschikt is voor aangepast of ander werk, wanneer de werkgever in een verslag motiveert waarom geen aangepast werk mogelijk is en dit verslag heeft overgemaakt aan de werknemer en aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer.

De beëindiging van de arbeidsovereenkomst op grond van de overmacht gebeurt niet automatisch. Het is steeds aan te raden een overeenkomst op te stellen waarin partijen erkennen dat de overmacht ten gevolge van de definitieve arbeidsongeschiktheid de oorzaak is van de beëindiging van hun arbeidsrelatie. Deze overeenkomst verduidelijkt best de gevolgen van de beëindiging en de eventuele modaliteiten voor de stopzetting van de arbeidsrelatie. Belangrijk is dat hierin opgenomen wordt dat de beëindiging van de overeenkomst geen aanleiding geeft tot de betekening van een opzegging, noch tot de betaling van een ontslagvergoeding.

Inwerkingtreding verplicht re-integratietraject en aanpassing van de arbeidsovereenkomstenwet van 1978

Het koninklijk besluit tot invoering van het re-integratietraject treedt in werking op 1 december 2016. Werknemers beschikken over de mogelijkheid om een re-integratietraject op te starten vanaf 1 januari 2017, ongeacht de aanvangsdatum van hun arbeidsongeschiktheid. Werkgevers beschikken over de mogelijkheid om een re-integratietraject op te starten vanaf:

  • 1 januari 2017 voor arbeidsongeschiktheden die aanvatten vanaf 1 januari 2016;
  • 1 januari 2018 voor arbeidsongeschiktheden die aanvatten vóór 1 januari 2016.

Naar aanleiding van de invoering van het re-integratietraject zal ook de arbeidsovereenkomstenwet van 1978 worden aangepast. Hiervoor werd reeds een wetsontwerp van Minister van Werk Kris Peeters goedgekeurd in de commissie Sociale Zaken. Dit wetsontwerp zal een nieuw artikel 34 in de arbeidsovereenkomstenwet invoegen.

Door de wet van 27 april 2007 houdende diverse bepalingen werd reeds een nieuw artikel 34 in de arbeidsovereenkomstenwet ingevoegd dat uitdrukkelijk de problematiek regelde van het einde van de arbeidsovereenkomst in geval van definitieve arbeidsongeschiktheid van de werknemer. De datum van inwerkingtreding en de noodzakelijke uitvoeringsmaatregelen dienden bepaald te worden in een koninklijk besluit. Dat koninklijk besluit is er evenwel nooit gekomen. De nieuwe bepaling bleef dus bijna tien jaar lang dode letter.

Minister Peeters heeft ervoor geopteerd in huidig wetsontwerp om het artikel 34 van de arbeidsovereenkomstenwet volledig te herschrijven. Overeenkomstig het nieuwe artikel 34 kan de arbeidsongeschiktheid ten gevolge van ziekte of ongeval, waardoor het voor de werknemer definitief onmogelijk wordt het overeengekomen werk te verrichten, slechts een einde maken aan de arbeidsovereenkomst wegens overmacht, nadat het “re-integratietraject" van de werknemer die het werk definitief niet kan uitoefenen, is beëindigd. Het valt te verwachten dat voornoemd wetsontwerp spoedig zal worden gepubliceerd en in werking zal treden.

Besluit

Totdat het nieuwe artikel 34 van de arbeidsovereenkomstenwet wordt gepubliceerd, is het aan te raden dat de werkgever zeer omzichtig omgaat met het beëindigen van een arbeidsovereenkomst wegens medische overmacht. De werkgever dient de verschillende fasen met betrekking tot het nieuw ingevoerde re-integratietraject correct te doorlopen. Wanneer de beslissing van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer definitief is geworden, kan best nog steeds een overeenkomst met de werknemer worden afgesloten waarin de medische overmacht door beide partijen wordt erkend.

Meer over arbeids- en sociaalzekerheidsrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie