nl

Oprichting van vennootschap niet zonder risico voor eigen gezinswoning

Publicatiedatum: 09/05/16

Een van de redenen om een vennootschap op te richten is om de persoonlijke aansprakelijkheid van zelfstandigen tot het minimum te beperken. Veelal denken zij dat de eigen gezinswoning hierdoor volledig buiten schot blijft. Niets is minder waar. De vordering tot volstorting van het maatschappelijk kapitaal en de rekening-courantrekening steken vaak stokken tussen de wielen.

1 Minimumkapitaal als losgeld voor beperkte aansprakelijkheid

Zelfstandigen richten vaak een vennootschap met beperkte aansprakelijkheid op teneinde hun persoonlijke aansprakelijkheid ten opzichte van de vennootschapsschuldeisers te beperken.

De beperkte aansprakelijkheid bij de vennootschappen met volkomen rechtspersoonlijkheid gaat gepaard met een prijs: het minimumkapitaal. Voor een bvba en een cvba bedraagt dit € 18.550,00; voor een nv € 61.500,00. Het minimumkapitaal is een eerste graadmeter voor vennootschapsschuldeisers om de solvabiliteit van hun contractspartij, de vennootschap in kwestie, in te schatten.

In een nv moet het minimumkapitaal ook onmiddellijk en volledig bij de oprichting volstort worden. Bij een bvba en cvba moet het minimumkapitaal minstens voor € 6.200,00 voltstort worden. Het is dan ook in deze laatste vennootschapsvormen dat vaak het schoentje knelt.

Zodra de vennootschap de vordering tot volstorting instelt tegen haar aandeelhouders, zijn deze verplicht om de aandelen volledig te volstorten. Vaak is het echter, in geval van faillissement, de curator die deze vordering zal stellen. In de meeste gevallen worden aandeelhouders dan geconfronteerd met een schuldvordering van € 12.350,00, waarop bovendien wettelijke intresten (voor 2016: 2,25 %) lopen.

2 Rekening-courantrekening niet voor privédoeleinden gebruiken

Naast de vordering tot volstorting van het maatschappelijk kapitaal worden veel zaakvoerders en/of aandeelhouders geconfronteerd met een rekening-courantschuld ten opzichte van de vennootschap. Een vennootschap met volkomen rechtspersoonlijkheid wordt niet alleen beschouwd als een afzonderlijk rechtssubject, maar heeft ook een eigen vermogen.

Dit eigen vermogen houdt in dat aandeelhouders en/of zaakvoerders vennootschapsgelden niet mogen aanwenden voor privédoeleinden. Indien zij dit toch doen, dan worden deze uitgaven in overlopende rekeningen geboekt, zodat de vennootschap een schuldvordering heeft opzichtens haar aandeelhouder/zaakvoerder.

Zolang de vennootschap geen financiële problemen kent en de vennootschap geen negatief eigen vermogen heeft, stelt er zich geen probleem. In het andere geval bestaat de mogelijkheid dat de onderneming in moeilijkheden opgeroepen wordt voor de kamer voor handelsonderzoeken, waarbij het bestuursorgaan voor een eerste maal verantwoording zal moeten afleggen voor het passief van de vennootschap. In het beste geval herpakt de vennootschap zich en kan het bestuursorgaan terug op haar beide oren slapen.

Indien de vennootschap echter verlieslatend blijkt te zijn en het eigen vermogen inmiddels negatief is geworden, dan kan iedere belanghebbende de vennootschap dagvaarden in ontbinding en is een rechterlijke controle niet langer uit te sluiten.

Een andere mogelijkheid is dat de vennootschap failliet verklaard wordt, omdat de vennootschap opgehouden heeft haar schulden te betalen en zij geen kredietwaardigheid meer heeft bij haar leveranciers en financiële instellingen. Bij het uitspreken van het faillissement zal de rechtbank van koophandel dan een curator aanstellen, die de wettelijke opdracht heeft om het actief op te sporen en weder samen te stellen.

De curator zal eerst de aandeelhouders –en/of het bestuursorgaan aanspreken in aanzuivering van de rekening-courantrekening. Het gebeurt niet zelden dat aandeelhouder –en/of het bestuursorgaan hun rekening-courantrekening laten aandikken in de vette jaren en niet meer in staat zijn om de rekening-courantschuld af te bouwen in de magere jaren. Op het ogenblik dat de curator dan voor de deur staat, is het voor velen vaak al te laat.

Aangezien dit persoonlijke vorderingen betreffen worden de aandeelhouders –en/of het bestuursorgaan niet beschermd door de volkomen rechtspersoonlijkheid van de vennootschap en staan zij in voor deze schulden overeenkomstig artikel 7 en 8 van de Hypotheekwet met hun volledige vermogen, hierin begrepen de eigen gezinswoning.

3 Oprichters –en bestuurdersaansprakelijkheid

Ten slotte kunnen aandeelhouders ook nog een oprichtersaansprakelijkheid oplopen indien de vennootschap binnen drie jaar na haar oprichting failliet verklaard wordt omdat het maatschappelijk kapitaal van de vennootschap bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid over ten minste twee jaar.

Daarnaast kan het bestuursorgaan aansprakelijk gesteld worden voor fouten gemaakt in het bestuur. Deze aansprakelijkheid kan een gewone bestuursfout uitmaken (bv. het miskennen van een statutaire meerhandtekeningsclausule); een overtreding zijn van een van de bepalingen in het wetboek van vennootschappen en/of statuten (bv. het niet tijdig neerleggen van de jaarrekening) of een kennelijke grove fout zijn die bijgedragen heeft tot het faillissement van de vennootschap (bv. fraude).

Besluit

Een verwittigd zelfstandige is er twee waard. Het volstaat niet om een vennootschap op te richten om het eigen privévermogen volledig te beschermen. Mits enkele nuttige tips kan het risico op een persoonlijke aansprakelijkheid enigszins beperkt worden. Bij de oprichting van een vennootschap moet rekening gehouden worden met het volledig geplaatst kapitaal en niet enkel met de minimale volstortingsplicht. Het geplaatst kapitaal dient ook voldoende hoog te zijn om geen oprichtersaansprakelijkheid op te lopen. Indien aandeelhouders, zaakvoerders en bestuurders voortdurend respect hebben voor het afgescheiden vermogen van de vennootschap en dit heilig huisje in stand houden, dan kunnen zij in hun gezinswoning op hun beide oren slapen.

Meer over ondernemings- en vennootschapsrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie