nl

Het elektronisch toezicht als autonome straf

Publicatiedatum: 18/04/14
Het elektronisch toezicht als autonome straf

Zoals de naam van de wet doet vermoeden, introduceert de Belgische wetgever de straf onder het elektronisch toezicht bij wet van 7 februari 2014 tot invoering van het elektronisch toezicht als autonome straf. Hiermee voegt de wetgever, naast de gevangenisstraf en de werkstraf, een nieuwe straf toe aan het arsenaal van de strafrechtbanken. De wet is wel nog niet in werking getreden. De wetgever had in het verleden al de mogelijkheid voorzien om een aanhoudingsbevel te verlenen in de vorm van (thuis)hechtenis onder elektronisch toezicht met GPS. Daarnaast bestond ook de mogelijkheid om via het elektronisch toezicht een opgelegde gevangenisstraf uit te voeren. Met de invoering van het elektronisch toezicht als een autonome straf gaat de wetgever echter een stapje verder. Maar wat is nu juist de draagwijdte van het elektronisch toezicht als straf?

1 Opleggen van de straf onder elektronisch toezicht

De strafrechtbank kan als hoofdstraf een straf onder elektronisch toezicht opleggen van dezelfde duur als de gevangenisstraf die zij anders zou opleggen voor feiten die van die aard zijn om gestraft te worden met een gevangenisstraf van ten hoogste één jaar. De rechter zal ook een vervangende gevangenisstraf bepalen in het geval dat het elektronisch toezicht niet wordt uitgevoerd.

Het feit dat het elektronisch toezicht enkel kan worden opgelegd voor feiten die van die aard zijn om gestraft te worden met een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar, houdt in dat het elektronisch toezicht niet kan worden toegepast bij zware misdrijven.

De wetgever heeft zelfs enkele gevallen bepaald waarin het elektronisch toezicht niet mag worden uitgesproken:

-Misdaden met betrekking tot het nemen van gijzelaars;

-Verkrachting;

-Bederf van de jeugd, prostitutie en openbare schennis van de goede zeden voor zover de feiten zijn gepleegd op of met behulp van minderjarigen;

-Doodslag en verschillende soorten van doodslag (moord, vergiftiging,…);

-Doodslag gepleegd om diefstal of afpersing te vergemakkelijken of om de straffeloosheid ervan te verzekeren.

De rechter kan de straf onder elektronisch toezicht enkel uitspreken indien de beklaagde op de terechtzitting aanwezig of vertegenwoordigd is en nadat hij zijn instemming heeft gegeven.

De duur van het elektronisch toezicht bedraagt minstens één maand en ten hoogste één jaar. De rechter zal de duur van de straf onder elektronisch toezicht zelf bepalen. De rechter kan de veroordeelde ook aan geïndividualiseerde bijzondere voorwaarden onderwerpen indien deze absoluut noodzakelijk zijn om het recidive te beperken of indien deze noodzakelijk zijn in het belang van het slachtoffer.

Met het oog op het opleggen van de straf onder elektronisch toezicht kan op vraag van het openbaar ministerie, de onderzoeksrechter, de onderzoeksgerechten (raadkamer en kamer van inbeschuldigingstelling) en de strafrechtbanken een beknopt voorlichtingsrapport en/of een maatschappelijke enquête worden uitgevoerd door de bevoegde dienst van de federale overheidsdienst justitie. Dat laat de betrokken instanties toe om na te gaan in welke mate de beklaagde of de veroordeelde geschikt zou zijn voor de straf onder elektronisch toezicht.

2 Uitvoering van de straf onder elektronisch toezicht

Van zodra de veroordeling tot de straf onder elektronisch toezicht definitief is geworden, licht het openbaar ministerie de federale overheidsdienst justitie daarover in. De aangestelde justitie assistent zal samen met de veroordeelde de opgelegde straf concreet invullen. De justitie assistent volgt eveneens de correcte uitvoering van de straf op.

Wanneer de justitie assistent vaststelt dat de straf onder elektronisch toezicht niet correct of volledig wordt uitgevoerd, neemt hij contact op met het openbaar ministerie. Het openbaar ministerie kan dan beslissen om de door de rechter opgelegde vervangende gevangenisstraf uit te voeren.

Daarnaast beschikt de veroordeelde over de mogelijkheid om een schorsing van de straf onder elektronisch toezicht aan te vragen na één derde van de strafduur. Het openbaar ministerie dient de schorsing van de straf toe te kennen indien de veroordeelde:

-Geen nieuwe strafbare feiten heeft gepleegd;

-Het programma van de concrete invulling van het elektronisch toezicht heeft nageleefd;

-In voorkomend geval, de opgelegde geïndividualiseerde bijzondere voorwaarden heeft nageleefd.

Wanneer de schorsing wordt toegekend, ondergaat de veroordeelde een proeftijd voor het gedeelte van de straf onder elektronisch toezicht dat hij nog moet ondergaan. Indien hij nieuwe strafbare feiten pleegt, of de hem opgelegde bijzondere voorwaarden niet naleeft, kan de toegekende schorsing worden herroepen.

Besluit

Door de invoering van de straf onder het elektronisch toezicht, stelt de wetgever een bijkomend instrument ter beschikking aan de rechter waarmee de rechter de delinquenten kan bijsturen. Het is wel belangrijk om te vermelden dat de straf onder het elektronisch toezicht nog werkelijk moet worden ingevoerd. De Koning bepaalt de datum waarop de wet tot invoering van het elektronisch toezicht in werking zal treden. In eerste oogopslag lijkt het er op dat de wetgever een bijkomende middel heeft ontwikkeld om de instroom van de gevangenis te verminderen. Het is echter nog afwachten in welke mate de rechtbanken de straf onder het elektronisch toezicht effectief zullen toepassen.

Rechtsdomeinen

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie