nl

Schade geleden door de naasten of nabestaanden van het slachtoffer

Publicatiedatum: 02/09/18

1                 Het begrip ‘schade door weerkaatsing’

Vaak wordt er - ten onrechte- vanuit gegaan dat schade enkel geleden wordt door het rechtstreekse slachtoffer van het schadegeval. In geval van een fietser die wordt aangereden door een autochauffeur, en maandenlang in een coma zit alvorens te ontwaken en te herstellen, dan wel uiteindelijk sterft, zou dit betekenen dat enkel de fietser schade zou  kunnen lijden of geleden hebben.

Een schadegeval kan logischerwijze echter ook op andere personen, dan het slachtoffer zelf, inslaan.

Naast het rechtstreeks slachtoffer, kunnen immers ook andere personen schade lijden door het schadegeval. Een foutieve daad dewelke lijdt tot schade, treft vaak immers niet alleen het rechtstreeks slachtoffer, doch ook naasten van het slachtoffer, bijv. de echtgeno(o)t(e),  de kinderen, de ouders, …

van het slachtoffer. Deze schade kan bestaan uit morele, doch ook uit materiële schade. In dat geval is er geen sprake van rechtstreekse schade, maar van schade door weerkaatsing.[1]

2                 Pluraliteit van fouten

Artikel 1382-1383 BW bepaalt dat elke daad van de mens waardoor aan een ander schade wordt veroorzaakt, verplicht degene door wiens schuld de schade is ontstaan, deze schade te vergoeden.

Wanneer er schade wordt veroorzaakt door de samenlopende fouten van verschillende personen, kan het slachtoffer, in principe, de integrale vergoeding van zijn schade eisen van elk van de schadeveroorzakers. Dit betreft het in solidum principe. De persoon die deze schade dan integraal vergoed heeft, beschikt vervolgens zelf over een vordering tegen de medeaansprakelijken en dit in de mate van het aandeel van aansprakelijkheid dat deze medeaansprakelijken dragen.

Van dit principe wordt echter afgeweken zodra het slachtoffer zelf een fout heeft begaan dat eveneens in oorzakelijk verband staat met de schade dewelke hij lijdt of geleden heeft. In dergelijke gevallen kan men de medeaansprakelijke derde slechts veroordelen tot vergoeding van de schade dewelke in oorzakelijk verband staat met de fout die hij beging en dient het slachtoffer dat tegelijkertijd zelf ook een fout beging, zelf in te staan voor de schade die veroorzaakt werd door zijn eigen fout.[2]

Indien het slachtoffer van een onrechtmatige aldus zelf een fout beging, heeft hij recht op minder schadevergoeding, dan indien hij zelf geen fout beging.

De vraag die zich vervolgens stelt is wat de impact is van een eigen fout op de schade van zijn naasten geleden door weerkaatsing.

3                 De eigen fout van het slachtoffer en de impact ervan op de schade van zijn naasten geleden door weerkaatsing.

Vóór 1961, werd in de rechtspraak aanvaard dat - zelfs indien het slachtoffer een eigen fout had begaan, dewelke in oorzakelijk verband stond met zijn geleden schade- de nabestaanden desalniettemin recht hadden op een integrale schadeloosstelling, daar dit hun eigen, persoonlijke schade betrof.[3] Men aanvaardde met andere woorden dat de fout van het slachtoffer geen impact had op de schade dewelke zijn naasten of nabestaanden persoonlijk leden.

Sedert 1962 wordt dit standpunt niet meer gehandhaafd. In het principearrest van 19 december 1962 stelde het Hof van Cassatie dat de vergoeding van schade bij weerkaatsing zijn oorsprong vindt in de genegenheidsbanden die het slachtoffer bij weerkaatsing heeft met het overleden slachtoffer.[4]

Het Hof van Cassatie maakt aldus vanuit billijkheidsoverwegingen abstractie van het gegeven dat schade door weerkaatsing ‘geen onrechtstreekse schade, maar persoonlijke en specifieke schade die rechtstreeks het vermogen of de gevoelens van een ander rechtssubject treft.”[5]

Samengevat betekent dit dat ingeval van een eigen fout van het slachtoffer, het slachtoffer zelf dient in te staan voor de schade die veroorzaakt werd door zijn eigen fout, doch ook de naasten of de nabestaanden van het slachtoffer dienen in dezelfde mate in te staan voor de schade die zij lijden naar aanleiding van de eigen fout van het slachtoffer.

Hoewel deze rechtspraak vaak op kritiek stuit in de rechtsleer, heeft het Grondwettelijk Hof zich in 2014[6] nog achter deze rechtspraak geschaard, zodat het er niet naar uitziet dat hier enige verandering in zal komen.

Besluit

De vraag of u als naaste of nabestaande van een slachtoffer recht heeft op een schadevergoeding en hoeveel deze bedraagt hangt steeds van het concrete dossier af. Ook de eigen fout van het slachtoffer zal onvermijdelijk een impact hebben op de omvang van de schadevergoeding waar men mogelijks recht op heeft.

Werd een naaste van u of uzelf slachtoffer van een foutieve handeling en heeft u hierover vragen, aarzel dan geenszins ons hierover te contacteren.
  

Meer over aansprakelijkheidsrecht en verzekeringsrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie