nl

Hoe maak ik vertragingsboetes contractueel afdwingbaar?

Publicatiedatum: 16/03/18

Bij aannemingsovereenkomsten wordt er standaard een vertragingsvergoeding of vertragingsboete opgenomen. Niet zelden is de vertragingsboete weinig realistisch berekend en geeft dit problemen bij de inning ervan. Wat is dan wel een correcte en evenwichtige vertragingsboete?

1                  Verhouding tussen partijen

Meestal is de vertragingsboete geschreven in het voordeel van de opdrachtgever ( bouwheer ten aanzien van de aannemer, of hoofdaannemer ten aanzien van de onderaannemer).

De vertragingsboete is een stok achter de deur om de aannemer te ‘motiveren’ om tijdig de werken op te leveren. Contractueel staat het partijen vrij om de omvang en de voorwaarden voor de vertragingsboete vast te leggen: er zijn geen wettelijke maxima bepaald.

2                 Schadebeding, maar geen strafbeding

De grootte van de vertragingsboete moet echter wel overeenkomen met de werkelijke schade die de opdrachtgever zou lijden, indien de werken vertraging oplopen. Dit betekent dat er door partijen bij het opstellen van de overeenkomst moet worden ingeschat hoe groot de schade zal zijn voor de opdrachtgever, indien er vertraging ontstaat. Bij de bouw van een woning zal meestal de huurwaarde van de woning worden genomen als maandelijkse vertragingsvergoeding, eventueel herrekend naar een dagvergoeding.

In een onderaannemingsovereenkomst wordt er al eens opgenomen dat de onderaannemer alle boetes dient te betalen die de hoofdaannemer dient te betalen aan de opdrachtgever én daar bovenop nog een vergoeding per dag voor de hoofdaannemer zelf. Een dergelijke clausule moet met enige argwaan worden bekeken: de werkelijke schade van de hoofdaannemer is de toetssteen om te zien of de vertragingsvergoeding aanvaardbaar is. De vergoeding die de hoofdaannemer vordert bovenop hetgeen hij betaalt aan de opdrachtgever, zal moeten worden bewezen of minstens aannemelijk worden gemaakt.

Als de vertragingsboete geen werkelijke schade meer vertegenwoordigt – of zou kunnen vertegenwoordigen – is er sprake van een strafbeding: de ene partij wordt gestraft voor bepaalde (negatieve) gedragingen in plaats van dat het om een vergoeding voor de schade gaat. Bovendien heeft de opdrachtgever er mogelijk baat bij dat er vertraging optreedt.

3                 Matiging door de rechter

Wanneer een vertragingsboete onrealistisch zwaar is voor de aannemer, en er dus sprake is van een strafbeding, heeft de rechtbank de mogelijkheid om de vertragingsboete zelf te beoordelen en te matigen.

De rechtbank zal hierbij wel nog een vertragingsboete opleggen – voor zover deze van toepassing is – maar het te betalen bedrag verminderen tot het bedrag dat door de rechtbank wordt aanzien als realistische schade.

Partijen verliezen op deze manier hun vrijheid om zelf afspraken te maken, doordat de redelijkheid zoek is.

4                 Duidelijke berekening

Om een vertragingsboete te kunnen toepassen moet het duidelijk zijn hoe de boete wordt berekenend en wanneer ze ingaat.  In het contract, of minstens bij aanvang van de werken, moet de startdatum van de werken ondubbelzinnig zijn. Daarnaast dient de wijze van berekening van de termijn voor de aannemer duidelijk te zijn: aantal kalenderdagen, aantal werkbare dagen of concrete einddatum. Indien de startdatum of de uitvoeringstermijn niet duidelijk zijn, zal dit steeds in het voordeel van de aannemer worden geïnterpreteerd. Als er geen ondubbelzinnige startdatum kan worden afgeleid, kan de vertragingsboete zelfs helemaal worden afgewezen. 

Besluit

Het is beter een redelijke en realistische vertragingsboete op te nemen in het contract, zodat dit afdwingbaar is ten aanzien van de andere partij. Indien de vertragingsvergoeding te zwaar is, zal de rechtbank namelijk het bedrag verminderen tot de werkelijke schade. De startdatum en uitvoeringstermijn moeten duidelijk vermeld zijn.

Rechtsdomeinen

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie