nl

Het scholingsbeding als middel bij uitstek om opleidingen voor werknemers daadwerkelijk te laten renderen

Publicatiedatum: 17/01/18

In de huidige maatschappij betekent stilstaan achteruitgaan. Dat geldt ook voor ondernemingen en haar personeelsleden. Als werkgever is investeren in bijkomende vorming en scholing voor haar personeelsleden dan ook noodzakelijk. Die opleidingen gaan echter vaak gepaard met een hoog kostenplaatje en als onderneming wilt u dan ook dat die investering rendeert. Maar wat als uw onderneming geconfronteerd wordt met een werknemer die, kort na afloop van de opleiding, zijn arbeidsovereenkomst beëindigt, beslist om aan de slag te gaan bij een andere onderneming en daar zijn recent opgedane competenties gaat benutten. De investering is dan voor niets geweest. In dit artikel leest u hoe u zich kan beschermen tegen dergelijke situaties door het afsluiten van een scholingsbeding.  

1 Wat is een scholingsbeding?

Een scholingsbeding is een beding/clausule (opgenomen in de arbeidsovereenkomst of apart overeengekomen tussen werkgever en werknemer) waarbij de werknemer, die tijdens de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst een bepaalde vorming volgt op kosten van de werkgever, zich ertoe verbindt om aan de werkgever een gedeelte van de vormingskosten terug te betalen indien hij de onderneming zou verlaten voor het einde van de door de partijen overeengekomen periode.

2 Bestaansvoorwaarden

Een scholingsbeding kan in principe voorzien worden voor alle werknemers met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Verder is een scholingsbeding slechts geldig indien:

  • het jaarloon van de werknemer, op wie het scholingsbeding van toepassing is, hoger is dan € 34.180,00 (minimumbedrag proportioneel van toepassing op deeltijdse werknemers);
  • de vorming de werknemer toelaat om nieuwe professionele competenties te verwerven die desgevallend ook buiten de onderneming kunnen gevaloriseerd worden;
  • de vorming ofwel tenminste 80 uren bedraagt ofwel een waarde heeft die hoger is dan het dubbel van het gemiddeld minimum maandinkomen (zijnde € 3.125,18 op 1 juni 2017). De vorming mag zich niet verder situeren in het wettelijk of reglementair kader vereist voor de uitoefening van het beroep waarvoor de werknemer werd aangeworven.

De beoordeling omtrent het al dan niet voldaan zijn van deze voorwaarden gebeurt op het ogenblik dat één van de partijen het scholingsbeding wenst toe te passen.

Indien de voorwaarden niet zijn vervuld, dan wordt het scholingsbeding als zijnde onbestaand beschouwd.

3  Vormvoorwaarden

Naast de bestaansvoorwaarden, dient een scholingsbeding ook aan bepaalde vormvoorwaarden te voldoen. Zo dient het scholingsbeding telkens individueel per werknemer schriftelijk te worden vastgesteld en dat ten laatste op het ogenblik waarop de vorming (waarop het beding betrekking heeft) een aanvang neemt. De geldingsduur van het scholingsbeding mag niet meer bedragen dan 3 jaar.
Het (schriftelijke) scholingsbeding moet daarbij verplicht de volgende vermeldingen bevatten:

  • een korte omschrijving van de vorming, de duur en de plaats waar de vorming zal doorgaan;
  • de kost van de vorming of een schatting van de waarde van de vorming. Het gaat enkel om de effectieve kost van de vorming als zodanig (met uitsluiting van eventuele aan de vorming gekoppelde verplaatsings- en verblijfsonkosten). De kosten gekoppeld aan de verloning verschuldigd aan de betrokken werknemer in het kader van de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst zijn tevens uitgesloten;
  • het moment waarop het scholingsbeding een aanvang neemt en de totale geldingsduur. De aanvangsdatum valt in principe samen met het einde van de vorming (tijdstip door beide partijen in onderling akkoord vast te stellen). Wanneer de vorming echter aanleiding geeft tot de aflevering van een attest dan zal de aanvangsdatum van het beding samenvallen met de datum van de aflevering van dit attest;
  • het door de werknemer terug te betalen bedrag van een gedeelte van de kosten van de vorming, indien de werknemer de onderneming voor afloop van de overeengekomen periode zou verlaten. 

Het bedrag van terugbetaling verschuldigd door de werknemer wordt degressief uitgedrukt in functie van de geldingsduur van het scholingsbeding en mag niet meer bedragen dan :

  • 80% van de vormingskost in geval van vertrek van de werknemer voor 1/3de van de overeengekomen periode;
  • 50% van de vormingskost in geval van vertrek van de werknemer tussen 1/3de en 2/3de van de overeengekomen periode;
  • 20% van de vormingskost in geval van vertrek van de werknemer na 2/3de van de overeengekomen periode.

Het bedrag van terugbetaling mag nooit meer bedragen dan 30% van het jaarloon van de werknemer.

4  Toepassingsvoorwaarden

Tot slot is ook de effectieve toepassing van een geldig scholingsbeding gekoppeld aan bepaalde voorwaarden. Het scholingsbeding mag dan ook nooit worden toegepast :

  • bij verbreking van de arbeidsovereenkomst tijdens de eerste 6 maanden vanaf de aanvang ervan;
  • bij ontslag van de werknemer door de werkgever (tenzij om dringende reden);
  • bij ontslagname door de werknemer in het kader van bepaalde herstructureringen in hoofde van de werkgever.

Het scholingsbeding mag daarentegen wel worden toegepast:

  • bij ontslagname door de werknemer;
  • bij ontslag door de werkgever om een dringende reden.

Besluit

Door de afsluiting van een scholingsbeding met uw werknemers kan u zich als werkgever ervan verzekeren dat uw investeringen in de vorming van uw werknemers ook daadwerkelijk renderen. Mocht een werknemer in dat geval toch beslissen om, na afloop van de vorming, zijn opgedane competenties elders te gebruiken, dan krijgt u als onderneming alleszins (een deel van) de totale kostprijs van de vorming door de werknemer in kwestie terugbetaald. Wij helpen u graag bij de organisatie van uw personeelsbeleid en bij de opmaak van een geldig scholingsbeding. 

Meer over arbeids- en sociaalzekerheidsrecht

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie