nl

Transparantie bij aannemingsovereenkomsten

Publicatiedatum: 24/10/17

Contractueel kunnen partijen bepalen dat clausules uit de overeenkomst tussen de bouwheer en de hoofdaannemer, kunnen worden toegepast op de contractuele relatie tussen hoofdaannemer en onderaannemer. 

1 Principe: zelfstandige overeenkomsten


Een hoofdaannemingscontract of hoofdovereenkomst (tussen bouwheer en hoofdaannemer) enerzijds,  en een onderaannemingscontract of onderovereenkomst (tussen hoofdaannemer en onderaannemer) anderzijds, moeten in principe los van elkaar worden beoordeeld. Wat er in het ene contract is afgesproken, heeft geen enkel effect op het andere contract. De bepalingen uit de hoofdovereenkomst, zoals uitvoeringstermijn, boeteclausules, opleveringsprocedures of prijsbepalingen, zijn niet vanzelfsprekend van toepassing op de onderovereenkomst.

Uiteraard staat het partijen vrij om bepaalde afspraken uit het ene contract over te nemen in het andere contract. Zo kan de hoofdaannemer delen van de hoofdovereenkomst letterlijk overnemen in de onderovereenkomst, zodat bijvoorbeeld de oplevering op een gelijke wijze zal gebeuren. 


2 Doorwerking van de hoofdovereenkomst


De hoofdaannemer kan de bepalingen uit de hoofdovereenkomst integraal laten doorwerken of laten toepassen op de onderaanneming. We spreken dan over transparantie van de overeenkomst: de afspraken van de bouwheer zijn van toepassing op de onderaannemer, alsof de hoofdaannemer er niet tussen zou zitten. 

Indien de hoofdaannemer toepassing wenst te maken van het transparantieprincipe, is het van belang dat de onderaannemer kennis heeft van de hoofdovereenkomst. Aangezien er soms andere prijsafspraken zijn – waarvan de hoofdaannemer verkiest ze niet kenbaar te maken aan de onderaannemer – gebeurt het al eens dat het transparantieprincipe wel staat opgenomen in de overeenkomst, maar er geen werkelijke kennis is gegeven van de bepalingen uit de hoofdovereenkomst. Zonder kennis van de relevante bepalingen kan de onderaannemer niet gehouden zijn. Als hoofdaannemer is het dus van belang om, ofwel de hoofdovereenkomst als bijlage toe te voegen aan de onderovereenkomst, ofwel de clausules, waarop hij transparantie wenst toe te passen,  over te nemen in de onderovereenkomst. 

Daarnaast moet de wil van beide partijen voldoende blijken uit de overeenkomst: naast een algemene bepaling dat er toepassing wordt gemaakt van het transparantiebeginsel, is het aangewezen om ook per onderwerp te voorzien in een afzonderlijke transparantie. 


3 Voordeel voor de hoofdaannemer


Meestal heeft de hoofdaannemer er baat bij om een transparantieclausule op te nemen in de overeenkomst met de onderaannemer. Bij problemen (betalingsproblemen, vertraging in uitvoering, aansprakelijkheid…) zal hij de hete aardappel gewoonweg kunnen doorschuiven naar de onderaannemer. 


4 Pay-if-paid of pay-when-paid


Omtrent de betaling van de werken van de onderaannemer kan er tussen de hoofdaannemer en de onderaannemer een clausule worden opgenomen in het contract, waarbij de betaling aan de onderaannemer afhangt van de betaling van de hoofdaannemer. 

Pay-if-paid: de onderaannemer wordt pas betaald als de hoofdaannemer is betaald voor de werken, die de onderaannemer uitvoerde. Indien de hoofdaannemer niet zou worden betaald door de bouwheer, om welke reden dan ook, dient zij de onderaannemer niet te betalen. De vordering van de onderaannemer op de hoofdaannemer ontstaat dus pas op het ogenblik dat de hoofdaannemer wordt betaald.

Pay-when-paid: de onderaannemer wordt pas betaald, wanneer de hoofdaannemer is betaald voor de werken, die de onderaannemer uitvoerde. Dit betreft dus een temporeel aspect, waarbij de onderaannemer het risico draagt voor de vertraging in betaling van zijn facturen.  

Beide clausules zijn meestal zeer nadelig voor de onderaannemer, omdat hij afhankelijk wordt van betalingen waar hij geen vat op heeft. 

Ze worden vooral toegepast bij meerwerken of vergoedingen voor imprevisie.


5 Geen effect op verhoudingen


Een transparantieclausule heeft geen enkel effect op de onderlinge verhoudingen tussen bouwheer, hoofdaannemer en onderaannemer. Zowel de betalingen als de aansprakelijkheden blijven telkens tussen 2 partijen spelen: de hoofdaannemer zal echter de bal zonder verdere discussie kunnen doorspelen. 

Besluit

Tussen aannemers kan contractueel worden bepaald dat de bepalingen uit de overeenkomst met de bouwheer integraal van toepassing zijn op de overeenkomst tussen de hoofdaannemer en de onderaannemer. Het is van belang dat de desbetreffende bepalingen gekend zijn door beide partijen. Meestal is dit voordelig voor de hoofdaannemer en nadelig voor de onderaannemer. 

Rechtsdomeinen

Met cookies werkt deze website vlot en kunnen we u inhoud op maat tonen. Als u verder surft of op "Ja, ik accepteer cookies" klikt, dan aanvaardt u deze cookies. Meer informatie